Özbekistan

Ekonomi ve gelir

Para birimi

• Özbekistan somu (UZS, soʻm)
• USD başına ~12.030 (10 Tem 2026)
• 2026 ort. ~12.100

Kişi başına GSYİH

• ~$3.160 nominal (2024, World Bank)
• ~$11.900 PPP (2024, World Bank)
• IMF WEO PPP tahm. ~$10.100 (2025)

Ortalama maaş

• ~$460 net/ay (%12 sabit vergi sonrası tahm.)
• brüt ~6,38M soʻm ≈ $530/ay (İstatistik Ajansı, 2025)
• 2025 1. Yarı ort. 5,98M soʻm (~$470)

Medyan maaş

• yok — resmi medyan yayınlanmadı
• bölgesel ort. maaşlar ~4,48M soʻm (~$375, Kaşkaderya/Surhanderya) ile ~10,75M soʻm (~$895, Taşkent) arasında değişmektedir (İstatistik Ajansı, 2025)

Asgari ücret

1.271.000 soʻm/ay ≈ $105/ay (1 Ağu 2025'ten itibaren; 1.155.000'den yükseldi)

Yaşam maliyeti

• Düşük — UZ için Numbeo verileri yetersiz/sınırlı (az sayıda katkıda bulunan var, işaretlenmiş)
• gıda, kira ve ulaşım Tier-1'in oldukça altında
• Taşkent en pahalı şehir (2025-26)

Dijital görünüm

Nüfus

• 36,7 milyon (Ocak 2025, DataReportal)
• 37,2M (Ekim 2025)
• 2026 ulusal nüfus sayımına göre ~39M

İnternet kullanıcıları

%89,0 (~33,1M kullanıcı, Ekim 2025)

Sosyal medya kullanıcıları

%37,9 (~14,1M kimlik, Ekim 2025; 18+ yetişkinlerin %53,7'si)

Mobil bağlantılar

• 33,9M hücresel bağlantı = nüfusun %91,1'i (Ekim 2025)
• %95,6 geniş bant

Cihazlar

• mobil ~%25,0 / masaüstü ~%74,7 / tablet ~%0,3 (StatCounter, Haz 2026) — NOT: StatCounter UZ verileri sayfa görüntüleme ağırlıklandırması nedeniyle olağandışı şekilde masaüstü odaklıdır
• gerçek kullanım mobil önceliklidir (DataReportal: %92 mobil bağlantı, %95+ mobil geniş bant)

Reklam harcaması

• yok — DataReportal UZ reklam harcamalarını yayınlamamaktadır
• yerel dijital reklam pazarı küçük ancak hızlı büyüyor (tahm. düşük onlarca milyon USD), mobil/sosyal medya odaklı

En popüler sosyal platformlar

Instagram ~14,1M, %37,9 — 1 numaralı sosyal medya

TikTok ~2,59M 18+ yetişkin

Facebook ~2,30M, %6,2

LinkedIn ~1,10M, %3,0

• Telegram — baskın — birincil içerik + mesajlaşma, kullanıcıların ~%70-80'i
• YouTube — çok yüksek erişim; yerel müzik/TV

Mesajlaşma uygulamaları

• Telegram (baskın — ~%70-80 birincil mesajlaşma; kanallar/botlar asıl dağıtım motorudur)
• WhatsApp (~%22)
• Instagram Direct
• IMO (yaşlı/kırsal kesimdeki kullanıcılar)
• Facebook Messenger (~507K)

Ödemeler ve davranış

Ödeme yöntemleri

• Uzcard & Humo (ulusal banka kartları — baskın, neredeyse evrensel)
• Payme (~10M+ kullanıcı; Uzcard/Humo üzerinde çalışır)
• Click (kartlar + Visa/Mastercard)
• Uzum Bank / Uzum Pay (QR, BNPL, taksit)
• Nakit / kapıda ödeme (hâlâ yaygın, azalıyor)
• Visa/Mastercard (sınırlı, çoğunlukla sınır ötesi)

E-cüzdanlar

• Payme
• Click
• Uzum Pay
• Oson
• Apelsin (Kapitalbank)
• Alif

Kapıda ödeme

• Yüksek ancak düşüyor — pazaryeri siparişlerinde kapıda ödeme hâlâ yaygın
• Payme/Click/Uzum kullanımı istikrarlı bir şekilde nakdin yerini alıyor

E-ticaret

• Düşük — 2024'te ~$1,2B GMV (perakendenin ~%3,8'i)
• KPMG 2027'ye kadar perakendenin %9-11'ine (~$1,8-2,2B) ulaşacağını öngörüyor

Notlar

• Payme + Click + Uzum online ödemelerin >%90'ını karşılıyor
• 2 kart operatörü (Uzcard, Humo) + 49 lisanslı ödeme kuruluşu (2025 başı)
• mobil para tarzı süper uygulamalar (Uzum) yükselişte

Kitle ve kültür

Diller

• Özbekçe (~%91 anadil; tek resmi dil)
• Rusça (~%14 konuşuluyor; şehir/iş dünyası ortak dili)
• Tacikçe (~%3,3)
• Karakalpakça (~%2,2)
• Kazakça (~%1,8)

Din

• İslam ~%96-97 (ağırlıklı olarak Sünni, Hanefi mezhebi)
• Doğu Ortodoks/diğer Hristiyan ~%2-8
• dinsiz/diğer kalan kısım

Medyan yaş

27,0 yaş (DataReportal 2025-26)

Önemli dönemler

• Nevruz (21 Mart — en büyük bayram, ~10 gün süren kutlamalar)
• Ramazan Bayramı / Ramazon Hayit (~Mart 2026 — aile, hediyeleşme)
• Kurban Bayramı / Qurbon Hayit (~Mayıs 2026)
• Yılbaşı (1 Ocak — ana seküler hediyeleşme dönemi)
• Bağımsızlık Günü (1 Eylül)

Kültürel notlar

• Muhafazakar, aile odaklı Müslüman toplum
• güçlü bir şekilde mobil öncelikli
• Instagram + Telegram günlük yaşamın merkezinde
• fiyata duyarlı
• Rusça kreatifler kentli/eğitimli kesime ulaşırken Özbekçe bölgesel güveni artırır
• çok genç (ortanca yaş 27), hızlı büyüyen kitle

İçerik üreticileri nerede bulunur

• Instagram
• Telegram (kanallar)
• YouTube
• TikTok

Medya görünümü

İçerik üreticileri ve tanınmış kişiler

En popüler içerik üreticileri

Ünlüler

Shahzoda ~5.8M Instagram

Pop şarkıcısı ve oyuncu (gerçek adı Zilola Musaeva); Orta Asya genelinde yıldız

Yulduz Usmonova ~3.7M YouTube

Efsanevi şarkıcı/besteci, Özbekistan Halk Sanatçısı

Ozodbek Nazarbekov ~1M+ across platforms

Şarkıcı, Halk Sanatçısı ve Kültür Bakanı

Sevara Nazarkhan ~200K+ Instagram

Uluslararası düzeyde tanınan şarkıcı (world/folk-pop)

Rayhon ~1M+ Instagram

Pop şarkıcısı ve oyuncu (Rayhon Gʻaniyeva); BDT genelinde ün

Eldor Shomurodov ~783K Instagram

Futbolcu, Özbekistan milli takımı kaptanı (İstanbul Başakşehir)

Affiliate ve trafik

Popüler dikey alanlar

• Kumar/bahis (2025'te yeni düzenlenen)
• Nutra (COD)
• Finans — mikro krediler / BNPL / kredi kartları
• E-ticaret / COD
• Dating
• Çekilişler & mobil araçlar/VPN

Aktif ağlar

• ClickDealer
• Cpamatica
• MyBid
• Mobidea
• Let it Cash
• RichAds
• BDT merkezli COD/nutra ağları (Leadbit tarzı)

Ödemeler

• Tier-3 daha düşük ödemeler — kumar CPA ~$15-60, nutra COD ~$8-25/lead, finans CPL ~$1-5
• Tier-1 oranlarının oldukça altında

Rekabet

• Büyüyor ancak Rusya/Kazakistan'a göre daha az doymuş
• Rusça kreatifler iyi uyarlanıyor
• bölgesel erişim için Özbekçe içeriğe giderek daha fazla ihtiyaç duyuluyor

Sezonsallık

• Nevruz + Ramazan (Mart), Yılbaşı (Aralık-Ocak) ve aylık maaş günlerinde zirve yapar
• e-ticaret/COD şehirlerde en güçlü seviyesindedir

Trafik kaynakları

• Facebook/Instagram reklamları
• TikTok reklamları
• Telegram kanalları/reklamları
• Google/YouTube
• Push & pop ağları
• Uygulama içi/mobil

Bilinmesinde fayda var

Başkent

Taşkent (Toshkent)

Büyük şehirler

• Taşkent
• Semerkant
• Namangan
• Andican
• Fergana
• Buhara
• Nukus

Saat dilimleri

Tek zaman dilimi — UZT (UTC+5), yaz saati uygulaması yok

Android vs. iOS

iOS ~%21,3 / Android ~%78,7 (StatCounter, Haz 2026)

Telefon markaları

• Samsung (~%30,8)
• Xiaomi (~%29,2)
• Apple (~%13,5)
• Huawei
• Oppo
• Artel (yerel)

En popüler e-ticaret platformları

• Uzum Market (yerel lider, ~%30 pay)
• Wildberries (RU)
• Asaxiy
• Olcha
• AliExpress (CN)
• Ozon (RU)
• Yandex Market (RU)

Peak aktivite

Akşamları yerel saatle ~19:00-23:00 (UTC+5) en yoğun dönemdir; öğle arası ~12:00-14:00; hafta sonu gündüz saatleri — Telegram/Instagram kullanımı gün batımından sonra zirveye ulaşır

Kreatif tabular

İslam/din ile alay edilmesi, alkol ve domuz eti görselleri, yetişkin/LGBT içeriği, açık giyim ve devlet eleştirisi kreatiflerde yüksek risk taşır

Ayrıca bilinmesi gerekenler

• Telegram (kanallar/botlar) asıl dağıtım motorudur ve tekliflerde genellikle Instagram'dan daha yüksek dönüşüm sağlar
• Kapıda Ödeme (COD) + yerel kartlar (Uzcard/Humo) her dönüşüm hunisi için elzemdir
• Taşkent dışında sadece Rusça yerine Özbekçe kreatifler kullanmak güveni artırır